Kilka zasad komunikacji w terapii Gestalt, które warto przenieść z gabinetu do życia.

W tracie procesu psychoterapii Gestalt jedną z rzeczy, którą robię już od prawie samego początku, jest zwracanie uwagi klientowi na język jakim się posługuje mówiąc o sobie, o innych czy do mnie. Czasem bywa to odbierane wręcz jako czepialstwo jednak nie jest bezzasadne. Mówi się, że język kształtuje rzeczywistość i tak jest w istocie, ponieważ to jakich słów używamy i jak je dobieramy ma istotny wpływ na to, jak nas postrzegają inni oraz jak przeżywamy samych siebie.

Język, nazywanie oraz wypowiadanie różnych rzeczy, kształtuje świadomość, a w relacjach interpersonalnych buduje mosty bądź stawia mury.

Nadrzędnym celem terapii Gestalt jest budowanie świadomości siebie w relacji z światem i drugim człowiekiem. Analiza sposobu w jaki klient się komunikuje jest zatem niezbędna aby osiągnąć ten cel oraz cel jaki indywidualnie stawia sobie w terapii każdy klient.

Przedstawię w związku z tym kilka zasad komunikacji, o których warto pamiętać chcąc mieć lepszy kontakt z samym sobą oraz z innymi.

1) MÓWIENIE OD JA

Jest to najważniejsza zasada, bez zastosowania której wszystkie następne tracą sens. Znaczy ona tyle, że cokolwiek chcemy powiedzieć mówimy o sobie. Swoich przeżyciach, uczuciach, doświadczeniach, myślach i spostrzeżeniach. Pozwala to po pierwsze lepiej uświadomić sobie własne przeżycia i doświadczenia. Na przykład zamiast mówić >>Człowiek tak ma, że boi się czasem wyjść do ludzi<< powiedzieć >>Ja tak mam, że boję się czasem wyjść do ludzi<<. Po drugie zabezpiecza przed przemocą słowną ale daje możliwość jasnego przedstawienia swojego stanowiska. Przykładowo można powiedzieć >>Kiedy krzyczysz na mnie i mi przerywasz, czuję się poniżana i nieszanowana przez ciebie. Nie chcę abyś tak robi<< zamiast >>Jesteś chamem i tyranem. Przestań traktować mnie jak szmatę<<. Po trzecie umożliwia wyrażenie swoich uczuć z pełną odpowiedzialnością bez obarczania nimi innych. Np. >>Wkurzasz mnie niemiłosiernie<< zastąpić można >>Bardzo się na ciebie złoszczę (albo nawet wkurzam), kiedy to robisz<<.

2)  MÓWIENIE WPROST

W tej zasadzie chodzi ni mniej ni więcej o to by nie owijać w bawełnę, tylko zwracać się do drugiej osoby bezpośrednio nazywając rzeczy po imieniu. To sprawia, że komunikacja staje się jasna, przejrzysta a mówiący ma szansę być lepiej usłyszanym, zrozumianym i bardziej skutecznym jeśli chodzi o wyrażanie próśb, potrzeb, emocji, czy myśli i spostrzeżeń.

3) MÓWIENIE DO KOGOŚ A NIE O KIMŚ

Jakże często zdarzają się sytuacje, że zamiast powiedzieć coś do kogoś bezpośrednio mówi się o nim albo obok niego (jeśli akurat jest obecny i w pobliżu). To są sytuacje biernej-agresji i manipulacji, które zamiast cokolwiek pomóc mówiącemu załatwić tylko wszystko bardziej komplikują. Jeśli A mówi do B coś o C a C stoi obok i tego słucha to efekt jest taki, że B jest zakłopotany i czuje się w coś wmanewrowywany bo nie on tak naprawdę jest adresatem komunikatu A. C będzie się z kolei złościł na bierno-agresywne zachowanie A oraz będzie miał to co A mówi w nosie, bo przecież nie mówi wprost do niego. A natomiast poza tym, że się wyżali B nic nie uzyska ani od B ani od C i dalej zostaje ze sprawą niezałatwioną i wszelkimi towarzyszącymi jej emocjami. Po co to komu? Lepiej choć czasem nie jest to łatwe mówić prosto do kogoś od razu.

4) ODNOSZENIE SIĘ DO TU I TERAZ

Nie oznacza to bynajmniej by nie mówić nic o przeszłości czy przyszłości, nie wspominać czy nie planować. Ważne jednak by pamiętać, że wszystko to dzieje się teraz, w konkretnym kontekście czy sytuacji, a odniesienie się do niej czyni komunikat bardziej jasnym i często łatwiejszym do zrozumienia czy przyjęcia. Warto o tym pamiętać zwłaszcza czasie sporów czy dyskusji by unikać wszelkich zawsze, nigdy, wtedy a wtedy, na rzecz odniesienia się do tu i teraz. Nawet jeśli mamy na myśli szereg niezałatwionych spraw z przeszłości umieszczenie ich w kontekście teraźniejszości sprawi, że bardziej zrozumiałe będzie czemu akurat teraz do tego wracamy i łatwiej będzie się do tego odnieść.

 

Pamiętając o tych zasadach w werbalnym wyrażaniu siebie mam szansę na bycie lepiej rozumianą przez innych a to porozumienie jest kluczem do budowania więzi z ludźmi.

 

Dodaj komentarz